Ongeveer een derde van het drinkwater in Nederland bevat meer PFAS dan wat volgens het RIVM wenselijk is. Vooral in de provincies Noord- en Zuid-Holland zijn de concentraties opmerkelijk hoog. Deze bevindingen komen voort uit een PFAS-kaart, samengesteld door Greenpeace, die gebruikmaakte van openbare drinkwatergegevens.
PFAS, een verzameling van chemische stoffen, zijn schadelijk voor de gezondheid in grote hoeveelheden of bij langdurige blootstelling. Hoewel bekend is dat PFAS in drinkwater zitten, heeft het RIVM becijferd dat 20 procent van de PFAS-inname via drinkwater gebeurt. Voedsel en lucht zijn echter de belangrijkste bronnen.
Het onderzoek door Greenpeace legt nu de regionale verschillen in kraanwater bloot. “We willen dat mensen kunnen zien hoeveel PFAS er uit hun kraan komt,” aldus Eline Bosman van Greenpeace.
De analyse van tien waterbedrijven liet zien dat niet alleen Noord- en Zuid-Holland, maar ook delen van Zeeland en Utrecht hogere niveaus hebben. IJmuiden en Zaandam hebben zelfs driemaal de RIVM-advieswaarde van 4,4 nanogram PFAS per liter, terwijl wettelijk 100 nanogram is toegestaan.
In het noorden en oosten van Nederland en delen van Noord-Brabant werden daarentegen veel lagere PFAS-niveaus gemeten. Greenpeace onderzocht niet de oorzaken van deze verschillen, maar vermoedelijk komt dit doordat verschillende bronnen voor drinkwater worden gebruikt. “Er is meer PFAS in oppervlaktewater,” zegt Bosman.
Ondanks hogere PFAS-niveaus is het water volgens Bosman nog steeds veilig: “We blijven het RIVM-advies volgen en het water is nog steeds belangrijk voor de gezondheid. PFAS is overal aanwezig, zelfs in kraanwater, maar we kunnen het wel blijven drinken.”
Drinkwaterbedrijven willen al langer een totaalverbod op het gebruik van PFAS om de uitstoot in het water te stoppen, aldus de woordvoerder van Vewin. Vitens bevestigt dat het Nederlandse drinkwater het strengst gecontroleerde product is en dat er slechts een kleine hoeveelheid PFAS in zit vergeleken met voedsel.
Er bestaan methodes om PFAS uit water te filteren, maar die zijn soms kostbaar. Daarom pleiten alle betrokken bedrijven voor de eliminatie van PFAS. Voor zo’n verbod zijn Europese afspraken vereist, wat tijd kost. Greenpeace ondersteunt dit en wil dat de chemische industrie betaalt voor nieuwe filtermethodes.
