Een man en vrouw tijdens een bezichtiging van een koopappartement op de begane grond. NOS Nieuws • gisteren, 12:14
Huizenbieden vaak als oneerlijk ervaren: 'Maak het wettelijk verplicht'
Pomme Rademaker, redacteur Economie
Het dilemma van de huizenkoper
Elke potentiële koper van een huis staat voor de uitdaging: hoeveel ga je bieden om je droomhuis te bemachtigen? De afgelopen jaren biedt een zogenoemd 'biedlogboek' meer inzicht in de biedingen, inclusief het winnende bod en hoeveel anderen hebben geboden. Toch blijkt uit onderzoek van de Vereniging Eigen Huis (VEH) dat niet iedere bieder vorig jaar toegang had tot dit biedlogboek.
Sinds 2023 zijn makelaars die aangesloten zijn bij brancheverenigingen als NVM of Vastgoed Nederland verplicht om een biedlogboek te gebruiken. Dit logboek toont het winnende bod, andere biedingen en vermeldt eventuele voorwaarden zoals financiering of bouwkeuring. Ondanks deze verplichting ervaren veel kopers het biedproces nog steeds als oneerlijk en ondoorzichtig, aldus VEH.
"Vaak horen consumenten dat makelaars er niet aan meedoen of is het biedlogboek helemaal niet beschikbaar", zegt Cindy Kremer, directeur van VEH.
Praktische ervaringen van bieders
Raymond, een bieder, kreeg het biedlogboek niet te zien. Hij bood op een huis waarvan de makelaar beweerde dat er al evenveel was geboden als de vraagprijs, maar van de verkoper hoorde hij dat hij de enige bieder was. "Bij mijn verzoek om het biedlogboek te zien, kreeg ik te horen dat dit niet mogelijk was omdat ik de enige bieder was", vertelt Raymond.
Mischa had meer geluk en kreeg het biedlogboek wel te zien, maar ontdekte dat de makelaar slechts minuten na de bieddeadline zelf een hoger bod had ingevoerd. "Je moet het echt zelf nagaan. Zonder te vragen krijg je deze informatie niet", zegt Mischa. Hij twijfelt nu aan de eerlijkheid van het proces, ook al maakt een biedlogboek het transparanter.
"Zonder toezicht of regelgeving ben je overgeleverd aan de willekeur van de makelaar", aldus Kremer van VEH. Het ontbreken van een wettelijke standaard voor biedlogboeken draagt bij aan de problemen.
Oproep tot wetgeving
Tristan Bons van Vastgoed Nederland erkent dat verschillende systemen bijdragen aan het niet altijd verstrekken van een biedlogboek. Hij pleit voor uniforme regels: "Zonder wettelijke regels kan een makelaar biedingen zelf nog wijzigen of bepalen wanneer iemand het logboek krijgt, wat niet eerlijk is."
Bij de NVM moeten makelaars hun eigen biedlogboek aanbieden, dat zichtbaar is na het onherroepelijk worden van de koop. NVM herkent dat hiervoor nog niet alles duidelijk was en een wettelijke vastlegging zou welkom zijn.
Toekomstige ontwikkelingen
Hoewel makelaars in brancheverenigingen een biedlogboek moeten gebruiken, is dit nog niet wettelijk verplicht. NVM staat open voor wetgeving die bijdraagt aan transparantie in de huizenmarkt. Het ministerie van Volkshuisvesting is vooralsnog terughoudend, maar er staan gesprekken gepland met brancheverenigingen en er loopt een onderzoek naar ervaringen van kopers. Deze zomer presenteert minister Boekholt-O'Sullivan de uitkomsten aan de Tweede Kamer.
De namen van Raymond en Mischa zijn bij de redactie bekend.
