De totale studieschuld van huidige en voormalige studenten is voor het eerst afgenomen. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bedroeg begin dit jaar deze schuld 28 miljard euro, wat 800 miljoen euro minder is dan het jaar ervoor.
Volgens hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van CBS komt dit waarschijnlijk doordat het leenstelsel een paar jaar geleden is afgeschaft. De groei van de totale schuld nam al af, en nu is er zelfs een daling geconstateerd.
Het aantal studenten dat een lening afsluit, is al geruime tijd aan het dalen. Deze trend zette door in het derde opeenvolgende jaar van afname, wat samenvalt met de terugkeer van de basisbeurs in het hoger onderwijs in 2023/2024. "Studeren is niet ineens heel goedkoop geworden, maar de basisbeurs biedt wel extra ondersteuning", aldus Van Mulligen.
Met de herintroductie van de basisbeurs krijgen studenten weer studiefinanciering, waarbij de hoogte ervan afhankelijk is van of ze bij hun ouders wonen. Voor een aanvullende beurs is het inkomen van de ouders bepalend.
In 2026 hebben ruim 1,1 miljoen oud-studenten een studieschuld, dat zijn er 6000 meer dan een jaar eerder. Van Mulligen legt uit dat deze stijging afvlakt. Dit komt waarschijnlijk door studenten die begonnen zijn tijdens het leenstelsel.
Hoge studieschulden
Het leenstelsel, van kracht voor wie tussen september 2015 en 2023 studie aanvang, heeft invloed op de hoogte van de studieschulden. Hoewel het aantal studenten met een schuld afneemt, verdubbelde het aantal mensen met een schuld boven de 50.000 euro in zes jaar tijd. Ongeveer 5000 mensen hebben een schuld van meer dan 100.000 euro. Voor de helft van de mensen ligt de schuld onder de 10.000 euro.
Tegemoetkoming
Het leenstelsel was bedoeld om te zorgen dat studenten met rijke ouders geen overheidsbijdrage nodig hadden. Kritiek leidde tot de herinvoering van de basisbeurs. Studenten uit de periode zonder basisbeurs, ook wel de 'pechgeneratie', krijgen een tegemoetkoming die oorspronkelijk 1400 euro was, maar door de Tweede Kamer verhoogd werd naar 2100 euro omdat het bedrag ontoereikend werd geacht. DUO zal naar verwachting vanaf april 2027 beginnen met het uitbetalen van deze compensatie aan rechthebbenden.
