Listen to this article
Minister Van den Brink van Asiel en Migratie heeft besloten om een groep van tien gemeenten onder "actief toezicht" te plaatsen vanwege een gebrek aan asielopvanglocaties. Deze maatregel wordt genomen omdat deze gemeenten in gebreke blijven wat betreft de naleving van de spreidingswet, zo schrijft de minister aan de Tweede Kamer. Verwacht wordt dat dit toezicht in de nabije toekomst op meerdere gemeenten van toepassing zal zijn.
Betrokken gemeenten
De gemeenten die momenteel onder toezicht staan, zijn: Aalten, Achtkarspelen, Bergen (L), Beverwijk, Gemert-Bakel, Overbetuwe, Sluis, Valkenswaard, Voerendaal en Westland. Het toezicht houdt in dat er concrete afspraken gemaakt worden over de beschikbaarheid van een asielzoekerscentrum (azc) en dat deze afspraken worden nagekomen. De betrokken wethouders zullen hierom op het ministerie uitgenodigd worden voor overleg.
Dwangmaatregelen in het vooruitzicht
Deze gemeenten krijgen de mogelijkheid om alsnog aan hun wettelijke verplichtingen te voldoen. Lukt dat niet, dan kan er uiteindelijk een situatie ontstaan waarin de regering zelf ingrijpt en een COA-locatie tot stand brengt. Vooralsnog is dat stadium niet bereikt; de gemeenten bewegen zich momenteel van fase 2 naar fase 3 van de spreidingswet. Deze wet bestaat uit zes fasen die variëren van het vaststellen van tekortkomingen (fase 1) tot de gedwongen realisatie van opvang (fase 6).
Volgens minister Van den Brink is het essentieel dat gemeenten die niet voldoen aan de wettelijke norm hierop worden aangesproken. Hij hoopt op een constructieve samenwerking met de gemeenten: "Iedereen moet zijn steentje bijdragen."
Gemeenten reageren terughoudend
Ondanks dat de meeste Nederlandse gemeenten aangeven te willen meewerken aan de spreidingswet, is de mate van enthousiasme beperkt. Diverse nieuwe gemeentelijke coalities hebben zelfs afgesproken geen nieuwe opvanglocaties te realiseren, hoewel ze beseffen dat wetgeving hen uiteindelijk daartoe zal verplichten.
Beverwijk heeft laten weten dat er al geruime tijd gewerkt wordt aan een duurzame opvanglocatie in samenwerking met het COA, maar dat dit tijd vergt. De gemeente wil graag in gesprek met de minister en nodigt hem uit om de potentiële locatie te bezichtigen. In Valkenswaard verloopt het proces eveneens traag vanwege de zorgvuldige voorbereiding die nodig is.
Spreidingswet ter verlichting van Ter Apel
Het doel van de spreidingswet is om de opvang van asielzoekers beter over Nederland te verdelen en zo het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel te ontlasten. Het kabinet richt zich op het realiseren van 88.000 opvangplekken in de komende twee jaar, terwijl er nu ongeveer 50.000 plaatsen beschikbaar zijn. Sinds enige tijd zijn er op ambtelijk niveau gesprekken gaande met de gemeenten, en uit die dialogen is de eerste groep onder toezicht gekomen. Verdere vermeldingen zullen te vinden zijn op de website van de Rijksoverheid.