Volgens uitspraken van meerdere huisartsen tegen de NOS zien zij zich gedwongen door zorgverzekeraar Zilveren Kruis om gebruik te maken van zorg-apps die niet volledig voldoen aan de actuele wet- en regelgeving. Deze berichtgeving volgt na eerdere onderzoeken van de omroep. De apps in kwestie adviseren patiënten of zij een afspraak met een arts moeten maken, maar de medisch verantwoorde werking ervan wordt door diverse huisartsen in twijfel getrokken.
Wie de apps niet toepast, krijgt als huisarts te maken met financiële consequenties. Het kan resulteren in een verliezen tot wel 10.000 euro per jaar aan vergoedingen. Dit is extra belastend nu sinds 2023 de tarieven voor huisartsen structureel te laag zijn vastgesteld, wat het betalen van vaste lasten bemoeilijkt.
Deze situatie vloeit voort uit twee grote zorgakkoorden uit 2022 en 2024, ondertekend door 14 partijen, met als doel de zorg toegankelijk te houden en het tekort aan personeel het hoofd te bieden. In het akkoord ligt de nadruk op het inzetten van zorg-apps die de rol van zorgverleners deels overnemen, waaronder triage-apps zoals 'Moet ik naar de dokter?'.
Noodzaak voor meer bewijs
Het kennisplatform Digizo.nu heeft een rapport uitgebracht dat aantoont dat er nog geen sluitend bewijs is voor de effectiviteit van deze apps. Ze geven aan dat meer onderzoek noodzakelijk is voordat ze breed worden ingevoerd. Er zijn uiteenlopende ervaringen onder de artsen die al met de apps hebben gewerkt: de ene ziet kwaliteit in de vragenlijsten die spoed en niet-spoed onderscheiden, de ander mist volledigheid.
Zilveren Kruis echter, wacht niet op verder onderzoek en oefent druk uit op huisartsenpraktijken door ze te vergoeden naar gebruik van de app. Voor praktijken met een gemiddeld aantal van 3600 patiënten kan dit snel oplopen in de duizenden euro's verlies. Voor huisarts Nanja Danhof uit Utrecht, met meer dan 9000 patiënten, is het verlies aanzienlijk. Uit veiligheidsoverwegingen kiest zij er desondanks voor de apps niet te gebruiken, vanwege de risico's op verkeerd ingevulde gegevens door haar niet-Nederlandssprekende patiënten.
Druk op medisch verantwoorde keuzes
Danhof geeft aan dat door de financiële druk de vrijheid om medisch verantwoorde keuzes te maken beperkt wordt. Zilveren Kruis verdedigt de financiële prikkel door te stellen dat hiermee de zorg efficiënter en toegankelijker wordt, conform de zorgakkoorden medeondertekend door de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV). Toch blijft het volgens een LHV-woordvoerder altijd aan huisartsen zelf om te bepalen of een toepassing bij de praktijk en patiënten past.
Ondanks de zorgen en onbetrokkenheid van huisartsen bij de app-implementatie is door de overheid een fonds van 800 miljoen euro ingesteld om het gebruik van dergelijke apps te bevorderen. Minister van Langdurige Zorg, Mirjam Sterk, stelt dat in het licht van een dreigend huisartsentekort naar slimme oplossingen moet worden gezocht, zoals digitale triage. Hoewel signalen van huisartsen belangrijk worden geacht, wordt er door de minister niet ingegaan op het korten van huisartsen die de apps afwijzen.
Volgens Niels Chavannes, huisarts en hoogleraar huisartsgeneeskunde, failen zorgverzekeraars en overheid in het nemen van verantwoordelijkheid. Hij merkt op dat praktijken met de rug tegen de muur staan door de financiële druk die ze richting nog niet bewezen toepassingen stuurt, waardoor ze keuzes moeten maken waar ze niet volledig achterstaan.
