Bij de noodopvang voor asielzoekers in Loosdrecht ontstond brand tijdens een anti-azc-demonstratie. De regering wil dat burgemeesters sneller kunnen handelen bij demonstraties die uit de hand lopen. Dit melden ministers Heerma van Binnenlandse Zaken en Van Weel van Justitie en Veiligheid in een brief aan de Tweede Kamer.
De ministers pleiten voor een speciale noodbevoegdheid waarmee lokale overheden meer mogelijkheden krijgen dan nu het geval is onder de huidige Wet openbare manifestaties en de Gemeentewet. Ook willen ze dat burgemeesters het recht krijgen om demonstranten onder bepaalde omstandigheden te verplaatsen, bijvoorbeeld met behulp van bussen. Bovendien zouden strafrechters zwaardere straffen moeten kunnen opleggen voor strafbare feiten tijdens demonstraties.
Incidenten bij protesten
Heerma en Van Weel benoemen in hun brief recente incidenten, zoals de blokkade van het spoor door Extinction Rebellion in Utrecht ondanks een politieverbod. Ook bij protesten rondom asielzoekerscentra zijn er "volledig ontspoorde" situaties geweest, aldus de ministers. "Wanneer er geweld wordt gebruikt tegen mensen, lokale bestuurders, hulpverleners of eigendommen, is er geen sprake meer van een demonstratie die wettelijk beschermd kan worden. Er moet dan stevig en doortastend worden opgetreden."
Geen nieuw plan
De overtuiging om iets te veranderen aan de handhaving van het demonstratierecht stamt niet van recente gebeurtenissen. Het idee ligt al meer dan twee jaar op tafel. Voorgangers van de huidige ministers lieten de Wetenschappelijke Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) onderzoek doen, dat in december werd afgerond. De conclusie was dat het demonstratierecht zelf niet hoeft te veranderen, maar dat sommige zaken verbeterd kunnen worden. De coalitiepartijen D66, VVD en CDA hadden dit reeds opgenomen in hun regeerakkoord en hebben hun plannen nu aan de Tweede Kamer gepresenteerd.
Een eerder plan voor een verbod op gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties zal niet worden doorgevoerd. In plaats daarvan wil het kabinet alternatieven bespreken met de Kamer. Het voorstel oogstte veel kritiek, zo staat in de brief van de ministers Heerma en Van Weel.
