Listen to this article
In januari 2024 werd de dertigjarige Laura uit Leiden levenloos aangetroffen in haar woning. Ze hing aan een verwarmingsbuis met een hondenriem om haar nek. Aanvankelijk leek het om zelfdoding te gaan, maar inmiddels is haar ex-partner Paul V. veroordeeld voor moord. Het onderzoek werd gestart door een oplettende agent die voelde dat er meer aan de hand was. Dankzij zijn alertheid werd het huis van Laura als plaats delict aangemerkt, wat leidde tot diepgaander onderzoek.
Ondanks de veroordeling van Paul V., rijst de vraag of er meer gevallen zijn waarin femicide over het hoofd wordt gezien en als zelfdoding wordt bestempeld. Volgens Marieke Liem, hoogleraar aan de Universiteit Leiden, worden onderzoekers regelmatig benaderd door nabestaanden die vermoeden dat hun geliefde slachtoffer was van een misdrijf in plaats van zelfdoding. Uit een studie in samenwerking met Forensisch Artsen Regio Rijnmond (FARR) blijkt dat in de regio Rotterdam in een kwart van de zelfdodingsgevallen sprake was van voorafgaand huiselijk geweld.
Bij zelfdodingen blijven volgens Liem cruciale details vaak onbelicht. In ongeveer 20% van de gevallen ontbreekt essentiële informatie, zoals foto's en uitgebreide verslagen, waardoor het moeilijk is om sluitende conclusies te trekken. Hierdoor blijven nabestaanden vaak met onbeantwoorde vragen zitten.
Het Verdrag van Istanbul vereist dat landen mogelijke verdachte overlijdens van vrouwen nauwkeurig onderzoeken. Dit wordt echter niet altijd nagekomen. Als vrouwen die aan huiselijk geweld lijden suïcide plegen, kan dit ook een gevolg zijn van moord of gedwongen zelfdoding. Er is dus meer onderzoek nodig naar de verhouding tussen suïcide en femicide.
Onderzoekers pleiten voor een landelijke studie naar geweld door (ex-)partners, omdat het probleem groter kan zijn dan gedacht. Een analyse van zelfdodingen in combinatie met politiedata kan betrouwbare inzichten geven. Als blijkt dat een significant deel van de vrouwen die zelfdoding plegen onder druk stonden door huiselijk geweld, zou dat grote maatschappelijke en politieke gevolgen moeten hebben.
Recentelijk is financiering voor een grootschalig onderzoek rond. Dit inspiratie uit landen als Schotland of Canada, waar meer landsdekkende benaderingen zijn, kan Nederland helpen een beter beeld te krijgen. De ex-partner van Kimberly Milne werd vorig jaar in Schotland veroordeeld voor een dergelijk geval van 'domestic abuse related suicide'.
In Nederland worden gevallen van ongewoon overlijden nu weliswaar geregistreerd in een centraal systeem, maar er is ruimte voor verbetering. Ondanks procedures blijft een delict soms onopgemerkt. Paul V.'s advocaat heeft aangegeven in beroep te zullen gaan tegen de gevangenisstraf van 21 jaar.
Mocht u naar aanleiding van dit verhaal persoonlijke problemen ervaren, dan is het mogelijk om anoniem te praten via de chat op www.113.nl of telefonisch via 113 of 0800-0113.
