Listen to this article
De wachttijd voor het beoordelen van arbeidsongeschiktheid door het UWV blijft groeien, ondanks allerlei maatregelen. Minister Vijlbrief van Sociale Zaken heeft de Tweede Kamer geïnformeerd dat meer dan 11.000 mensen langer dan zes maanden moeten wachten op een WIA-keuring. Deze cijfers liggen ruim 3000 hoger dan het voorgaande jaar, wat de minister zorgwekkend noemt.
Oproep tot herziening
Vijlbrief doet een dringende oproep aan vakbonden en werkgevers om mee te denken over een hervorming van het arbeidsongeschiktheidsstelsel. Hij zegt dat het huidige systeem piept en kraakt, en dat mensen die erin verzeild raken er lastig uitkomen. Ondertussen ontvangen wachtenden op een keuring een voorschot, dat niet hoeft te worden terugbetaald als blijkt dat ze geen of minder recht hebben op een uitkering.
Oorzaken en oplossingen
De minister wijst naar het UWV als oorzaak voor de vertragingen. Zij hebben meer tijd nodig om hun interne organisatie aan te passen. Een groot probleem blijft het tekort aan keuringsartsen. Om dit op te lossen, worden voorstellen gedaan om andere medewerkers administratieve taken over te laten nemen, zodat artsen meer keuringen kunnen uitvoeren. Ook overweegt het kabinet strengere regels voor herkeuringen, om de werklast te verminderen.
Het aantal mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering in Nederland stijgt, vooral onder 60-plussers. Op dit moment zijn er ongeveer 865.000 mensen arbeidsongeschikt verklaard, en jaarlijks komen er circa 60.000 nieuwe gevallen bij. Dit is aanzienlijk meer dan bij de introductie van de WIA in 2005, toen er jaarlijks zo'n 35.000 mensen instroomden.
Hervormingen en bezuinigingen
Het kabinet wil structurele hervormingen doorvoeren in het stelsel van arbeidsongeschiktheid, omdat kleine aanpassingen niet voldoende zullen zijn. Vijlbrief wil hierover in gesprek met sociale partners. Echter, er is frustratie onder vakbonden over geplande bezuinigingen van miljarden in de sociale zekerheid, wat heeft geleid tot stakingen.
Naast de uitdagingen met keuringsartsen, heeft het UWV veel tijd nodig gehad om eerdere fouten in het beoordelingsproces van WIA- en Wajong-uitkeringen te herstellen. Hoewel het aantal fouten nu afneemt en de achterstanden bij Wajong zijn verminderd, ziet de situatie bij de WIA er minder rooskleurig uit. Ongeveer 30.000 mensen staan op de wachtlijst, en Vijlbrief voorspelt dat dit aantal de komende jaren kan oplopen tot 100.000 à 150.000.
