Listen to this article
De Europese Centrale Bank (ECB) heeft de rente in de eurozone opgevoerd naar 2,25 procent, de eerste verhoging in bijna drie jaar tijd. Het gaat om een verhoging van een kwart procentpunt, de kleinst mogelijke stap. De ECB wil met deze rentestijging de inflatie in Europa tegengaan, die vooral wordt aangedreven door stijgende gas- en olieprijzen. Sinds het begin van het conflict in Iran is de Straat van Hormuz grotendeels gesloten, wat leidt tot een vermindering van de olieaanvoer op de wereldmarkt. De zeestraat is nu al meer dan honderd dagen gesloten.
Inflatie blijft hoog
In het begin van de oorlog in het Midden-Oosten hield de ECB de rente nog gelijk. ECB-president Christine Lagarde gaf in maart en april al aan dat er een hogere inflatie verwacht werd, maar toen werd besloten de rente onveranderd te laten. Destijds was de inflatie in de eurozone 1,9 procent; die is in mei gestegen naar 3,2 procent, terwijl de ECB streeft naar een inflatie van om en nabij de 2 procent. Voor heel 2026 voorziet de ECB nu een inflatie van 3 procent. De renteverhoging moet het duurder maken voor bedrijven om te lenen, waardoor de economie iets afremt en de prijsstijgingen minder snel gaan.
Andere economische situatie
De vorige renteverhoging vond in september 2023 plaats. Dat was na een serie verhogingen die begon in 2022 door de uitbraak van de oorlog in Oekraïne, wat leidde tot sterk stijgende energieprijzen. De huidige economische situatie is echter anders, vertelt Lagarde. ING-econoom Bert Colijn bevestigt dit: "Toen was de economie sterker; men had tijdens corona veel gespaard doordat vakanties niet doorgingen. Nu is de economie niet geweldig, maar ook niet slecht. Deze zwakkere economie zorgt ervoor dat de ECB voorzichtiger is met renteverhogingen."
Volgens Colijn is het vooral onduidelijk wat de ECB nu verder gaat doen. De centrale bank heeft aangegeven dat de vooruitzichten op inflatie voorlopig onzeker blijven en het effect van de huidige energieprijsschok hangt af van de intensiteit en de duur daarvan. Lagarde benadrukt dat de ECB "per vergadering" zal beslissen over verdere renteverhogingen. In Nederland was de inflatie in mei 3,5 procent. Het is nog onduidelijk hoe de recente renteverhoging de economie gaat beïnvloeden, maar het kan bijvoorbeeld leiden tot een stijgende spaarrente. Banken zijn echter vrij om hun eigen rentetarieven voor spaarders te bepalen. Ook in andere werelddelen stijgt de inflatie, bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, waar de inflatie in mei 4,2 procent bedroeg door hogere energieprijzen.
